جیرنده 

جغرافیای سیاسی:

جیرنده مرکز بخش عمارلو  در شهرستان رودبار ، استان گيلان شناخته می‌شود. روستای کوچک آيينه ديه نیز زیرمجموعه شهر جیرنده است. همچنین یکی از دو دهستان بخش عمارلو نیز جیرنده نامیده می‌شود.

جغرافیای طبیعی:

شهری کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی است. در ارتفاع بیش از 1800 متری از سطح آب های آزاد واقع است. همواره باد ملایمی در این شهر وَزان است. از شمال به جنگل های راش و از غرب به جنگل های کاج و از جنوب به باغستان های زیبا مشرف می‌شود.

جغرافیای کشاورزی و باغبانی:

سرزمینی است با خاک حاصلخیز (به دلیل آتشفشانی بودن منطقه) که سالها قبل حتی برروی کوهها کشاورزی می شد. در قدیم وسعت جنگلها و سطح زمین های زیر کشت خیلی بیشتر از امروزه بوده است.

آنچه که در برخی کتاب ها نقل شده حکایت از سرزمین با کوههایی با درختان زیتون و جنگلی و زمین های کشاورزی بوده است که در مورد برخی محصولات مانند گندم و جو و... درمنطقه منحصر بفرد بوده است

جغرافیای انسانی:

ساکنان این شهر از نژاد های اصیل آریایی ( مردمانی با قد و قامت بلند صورت های بیضی فرم لب های کوتاه و موهای مجعد). مردم منطقه عمارلو از اقوام تات و کرد کرمانج اند.

جغرافیای مذهبی:

تا مدت ها پس از ورود اسلام به ایران به دلیل کو هستانی بودن همچونان کیش باستانی خود، مهرپرستی را پاس می داشتند. آتش نزد ایشان از احترام ویژه‌ای برخوردار بوده است و برای پاسداری از آتش جایگاه‌های آتشی با نام کوله سر در چند نقطه شهر برپا بوده است. کوله سر ها تا پیش از برپایی سلسله پهلوی کاربری پخش آتش برای منطقه عمارلو بر عهده داشته است. وجود آثاری مثل کوه گنگاه در داماش  و نیز محلی به نام آتشگاه در حد فاصل جیرنده داماش نیز دلایل دیگری است بر این مدعا. به علت قرار گرفتن این منطقه در حدفاصل گیلان و قزوین و مازندران - همیشه مورد تاخت تاز اقوام مختلف مثل دیلمیان و حسن صباح و ... قرار می گرفت که جز غارت و خرابی چیزی از آن باقی نمی ماند.

نام جیرنده:

"جیر..." + "...اُن(...ان - ...این)" + "دیه (دِه)" = جیرُندیه (به گویش محلی که به پارسی باستان نزدیک تر است) یا همان جیرنده (نام رسمی فارسی در اسناد دولتی) به معنی زیرین دِه یا همان دهکده است که در پائین واقع شده است.